Weetjes over Windows

Inhoud

OpenShell (voorheen ClassicShell)

Als je geen aanraakscherm hebt, is de tegelweergave van Windows10 zinloos, nodeloos ingewikkeld en onoverzichtelijk. Installeer daarom ‘Openshell‘; dit programma zorgt ervoor dat het menu onder de Startknop er weer hetzelfde uitziet als in Windows7. Tegelijkertijd blijven de tegels en het menu-item ‘Apps’ gewoon toegankelijk (als onderdeel van het menu).
Als je OpenShell installeert, maar ook in Windows7 is het – voor de overzichtelijkheid – wel zinvol het startmenu te ordenen; zie ‘Startmenu ordenen’.

Driveletters veranderen

In Windows lijkt het soms onmogelijk de driveletters te veranderen d.m.v.  rechtsklikken op ‘Deze PC’ => Beheren => Schijfbeheer. (Is w.s. geblokkeerd door de fabrikant.)
Er is echter een slimme (enigszins tricky*) manier om deze blokkering te omzeilen.
Kijk eerst goed in WindowsVerkenner aan welke schijven/partities de driveletters zijn toegewezen, en hoe je ze wilt veranderen.
Klik op het vergrootglas linksonder of ga naar Start (Windows-vlag) => typ in regedit => Enter => Zoek sleutel
HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\MountedDevices
en verander daar de letters op de gewenste wijze.
Verlaat Regedit en start meteen Windows opnieuw op (niet mee wachten!).
Nu zijn de letters aangepast.

*) Het register is de instellingen-database van Windows; het aanbrengen van verkeerde veranderingen daaraan kan ervoor zorgen dat Windows vastloopt. Voel je je niet zeker over deze handeling, exporteer dan eerst in Regedit de betreffende sleutel door er met rechts op te klikken en hem op te slaan.

Startmenu ordenen

Het startmenu bestaat uit twee delen: een algemeen deel (C:\ProgramData\Microsoft\Windows\Menu Start) en een deel, specifiek voor elke gebruikers (C:\Gebruikers\’gebruiker’\AppData\Roaming\Microsoft\Windows\Menu Start); vervang hierin ‘gebruiker’ door je eigen inlognaam.
Ik maak dan zelf drie nieuwe mappen aan: Hulpprogramma’s (voor printerprogramma’s, Adobe-reader, enz.), Internet (voor browsers en Mailprogramma’s) en Media (voor foto- en filmprogramma’s). Dan versleep ik alle losse programma’s naar deze drie mapppen.

Sneltoetsen

Beducht zijnde voor RSI zoek ik altijd naar mogelijkheden om minder met de muis te werken, dus naar handige toetscombinaties. Mooie bijkomstigheid: ze leveren ook nog tijdwinst op.

  • Geen toetscombinatie (maar levert ook ‘klikwinst’ op): ‘rechtsklikken‘ (klikken op de rechter muisknop); je krijgt dan een menu met diverse opties voor het aangewezen item.
  • Nog een toetscombinatie die tijd- en klikwinst oplevert: als je een bestand (of selectie) defintief wilt verwijderen, druk dan op de Shift-toets en daarna op de de Del-toets. Je hoeft dan niet later nog eens de Prullenbak te legen.
  • De allerbelangrijkste toetscombinatie in Windows is Alt-F4: programma (of scherm) verlaten. Dit werkt in elk Windows-programma, dus ook voor Windows zelf (bij Windows8 alleen op het Bureaublad).
  • Ook handig: Alt-Tab: naar een ander actief programma overschakelen.

Het gebruik van combinaties met de Ctrl-toets kan ook onnodig ‘gemuis’ voorkomen.

Ctrl+a: alles selecteren De Windows-toets (linksonder met het Windows-vlaggetje erop) kent verschillende combinaties met:
Ctrl+c: het geselecteerde kopiëren (copy)

e: Verkenner (in het Engels Explorer) starten

Ctrl+x: het geselecteerde knippen (x heeft de vorm van een schaar)

m: Alle vensters minimaliseren

Ctrl+v: het gekopieerde/geknipte plakken (Latijns: vipectus)

f: zoeken (in het Engels Find)

Ctrl+b: geselecteerde tekst vet (bold) maken

d: toon Desktop

Ctrl+i: geselecteerde tekst schuin (italic) maken

x: (Windows8/10) toon lijst met geavanceerde functies

Ctrl+u: geselecteerde tekst onderstrepen (underline)  
Ctrl+z: ongedaan maken  
Ctrl+s: bestand opslaan (save)  
Ctrl+p: huidige tekst of selectie printen  
Ctrl+n nieuwe pagina/mail/tabblad
 
Ctrl+→: cursor één woord naar rechts  
Ctrl+←: cursor één woord naar links  

Knop voor opnieuw opstarten

De grootste ergernis van velen: het afsluiten of herstarten van Windows vergt te veel handelingen. Daarom is het handig daarvoor snelkoppelingen te maken. Dan heb je maar één klik nodig om de computer af te sluiten.
Daarvoor gebruik je bij alle versies van Windows deze opdracht:
shutdown.exe -r -t 00 voor herstarten
Om snelkoppelingen daarvoor te maken voer je de volgende stappen uit

  • Klik rechts op een leeg deel van het Bureaublad
  • => snelmenu: ‘Nieuw’
  • => ‘Snelkoppeling’
  • => in het vak ‘Locatie’ typ je de bovenstaande opdracht
  • => ‘Volgende’ => ‘Windows herstarten’=> ‘Voltooien’
  • Klik rechts op snelkoppeling => snelmenu: kies ‘Eigenschappen’
  • => ‘Ander pictogram’, negeer de foutmelding
  • Kies een duidelijk herkenbaar plaatje (bv )
  • In Windows7/8: klik rechts op het pictogram en kies ‘Vastmaken aan de startbalk’
  • In Windows8/10 ook: Klik rechts op het pictogram => ‘Vastmaken aan Start’

Twee partities

De meeste computers worden geleverd met een harde schijf die slechts één partitie bevat. Dat is, om verschillende redenen, heel onhandig:

  1. Bij het herstellen van de computer (Recovery) worden ook de de documenten overschreven.
  2. Het maken van een backup van de systeempartitie (Image) en het terugzetten ervan duurt lang; het image wordt onnodig groot.
  3. Het opzoeken van documenten, muziek en plaatjes is lastig.

Partitioneren

Daarom is het handiger de harde schijf in twee stukken (zogenaamde ‘partities’) te verdelen, een voor Windows (de C-partitie) en een voor de bestanden (de D-partitie). Je kunt dan Windows zo instellen dat de bestanden (downloads, documenten, muziek, enz.) automatisch opgeslagen worden op de D-partitie. Dat wordt hier prima uitgelegd, dus dat ga ik niet nog eens herhalen.
Het indelen in partities kán wel in Windows (via ‘Computer’ => Beheren => Schijfbeheer), maar om een of andere vreemde reden kan de harde schijf dan alleen maar in twee gelijke delen verdeeld worden. Het is daarom verstandiger het partitioneren buiten Windows om uit te voeren met een systeem dat niet op Windows gebaseerd is.

Parted-Magic

Een erg handig programma daarvoor is de live-CD van Parted-Magic (gebaseerd op het Linux-systeem). Download het iso-bestand hier (kost $ 11), en brand het bestand op CD-RW (zodat je de CD ook weer voor een -af en toe  verschijnende- nieuwere versie kunt gebruiken; denk aan het milieu).

Start de computer opnieuw op, en druk herhaaldelijk op de Del-toets (bij sommige computers is dit een andere toets, bijv. F12), totdat je in de BIOS-setup komt.
Bij Windows10 lukt dit soms niet; typ dan in het zoekvak linksonder BIOS is, dan krijg je de optie ‘Geavanceerde opstartopties wijzigen’.
Verander de bootvolgorde zo dat de computer eerst van de CD/DVD-speler opstart (en niet van de harde schijf). Druk op F10 om de instellingen op te slaan. Mogelijk wordt je gevraagd op een toets te drukken als je van de CD/DVD-speler wilt opstarten.
Accepteer, na opstarten van Linux, de ‘Default settings’ (zie figuur rechts), en wacht tot de CD wordt uitgeworpen en je de Linux-desktop ziet.
Dubbelklik op het icoon van de Partition-editor en vergroot het venster tot maximaal, zodat alle partities goed zichtbaar worden (zie figuur).

Het voorbeeld hiernaast toont drie partities; in de beginsituatie van de bovenbeschreven Windows-computers zie je maar één balk (met groene rand) over de volle breedte.
Je kunt rechtsklikken op de balk en kiezen om hem te verkleinen (‘Resize’). Dan ontstaat rechts een lege ruimte; daarop kun je weer rechtsklikken en voor ‘Create’ kiezen. Klik aan het eind op ‘Apply’.
Als je tevreden bent over de nieuwe partitie-indeling verlaat je de Partition Editor (‘kruisje’), klik je op het ikoontje linksonder op het bureaublad, en kies je voor ‘Log out’ => ‘Restart computer’.